Πες μου κάτι: Έχεις γράψει ποτέ μια ιστορία που… δεν είχες ιδέα πως ζούσε μέσα σου; Μια ιστορία που δεν τη σκέφτηκες με το μυαλό, αλλά τη φύσηξες με την ανάσα; Που δεν την έστησες εσύ, αλλά στήθηκε μόνη της; Αν όχι, ήρθε η στιγμή.

Θες να τη γράψουμε μαζί; Όχι με ό,τι ξέρεις. Αλλιώς. Σαν να περπατάμε ξυπόλυτοι πάνω σε σκέψεις. Σαν να ψαχουλεύουμε μνήμες μέσα σε κουτιά. Σαν να κρατάμε ένα φανάρι κι ανοίγουμε δωμάτια που ήταν σκοτεινά. Δεν χρειάζεσαι πολλά. Ένα χαρτί. Ένα μολύβι. Και λίγο χώρο μέσα σου. Μπορείς να είσαι μόνος. Ή να φέρεις κι εκείνους που αγαπάς. Γιατί καμιά φορά, όταν γράφουμε δίπλα-δίπλα, είναι σαν να ακουμπάμε τις καρδιές μας.

Εγώ θα σε καθοδηγώ. Μια πρόταση τη φορά. Κι εσύ θα αφήνεις τις λέξεις να σε βρίσκουν. Μη σκέφτεσαι. Μην κρίνεις. Μη διορθώνεις. Μόνο γράψε. Κι αν το αφήσεις, θα δεις, θα γράψεις κάτι που δεν περίμενες. Θα σου ζητήσω μόνο 10 προτάσεις, ούτε μια παραπάνω, το υπόσχομαι. Έτοιμ@;

Πάμε στην 1η πρόταση; Την πιο εύκολη. Ξεκίνα με ένα χρώμα. Ένα χρώμα που, αν κλείσεις τα μάτια, θα το δεις μαζί με τις αποχρώσεις του. Ένα χρώμα που σε γεμίζει. Γράψτο. Κι όχι σε μια λέξη. Βάλε και κάτι παραπάνω. Για να καταλάβει κι αυτός που θα το διαβάσει πώς ακριβώς είναι. Αν είναι σκοτεινό ή φωτεινό. Περιέγραψέ το σα να ζει, σα να απλώνεται και να γεμίζει τον χώρο. Κάνε τον αναγνώστη να δει αυτό που βλέπεις.

Πάμε τώρα στη 2η πρόταση. Ξεκίνα με τη λέξη: “Ξαφνικά…” και γράψε για έναν ήχο που ακούστηκε. Περιέγραψέ τον. Τι σε έκανε να αισθανθείς; Σου θύμισε κάτι; Ήχος μπορεί να είναι ο,τιδήποτε. Δε σου λέω παραδείγματα γιατί δε θέλω να σε επηρεάσω. Με νοιάζει να είναι όλο δικό σου. Να βγει από μέσα σου. Και να σε συνεπάρει.

Η 3η πρόταση είναι όλη κι όλη μια ερώτηση. Μια από αυτές που κάνουμε χωρίς να περιμένουμε απάντηση. Αυτές που μας βοηθάνε απλά και μόνο που τις λέμε. Κάνε μια ερώτηση λοιπόν. Μπορεί να είναι μια λέξη ή και πολλές. Κάνε την μόνο να ταιριάζει με αυτά που έγραψες νωρίτερα.

Φτάσαμε στην 4η πρόταση κι όλας! Σχεδόν στα μισά. Ώρα για μία παρομοίωση. Μια πρόταση που να έχει μέσα της τη λέξη “σαν”. Ή “όπως”. Κάτι που να κάνει τον αναγνώστη να καταλαβαίνει καλύτερα αυτό που λες. Μη φοβηθείς να βάλεις ένα μαγικό στοιχείο. Όλα υπάρχουν, αρκεί να τα φανταστείς.

Και πάμε για την 5η πρόταση. Εδώ χρειαζόμαστε ένα ζώο. Βάλτο να κάνει κάτι περίεργο όμως. Κάτι που συνήθως δεν το βλέπει κάποιος να γίνεται. Μην κάνεις τσιγγουνιές. Άσε τη φαντασία σου ελεύθερη. Είμαι σίγουρη πως βλέπει όσα κανείς άλλος.

Πάμε. Βάλε το μολύβι μπροστά σου. Άσε το να πέσει στο χαρτί. Είμαστε στην 6η πρόταση. Τώρα… ήρθε η στιγμή να μπει ο φόβος. Όχι απαραίτητα αυτός που σε παγώνει. Ίσως ο πιο ύπουλος: εκείνος που δεν είπες ποτέ δυνατά. Μπορεί να είναι ένας φόβος δικός σου. Αυτός που πας να τον πεις και σου αλλάζει φωνή. Ή ένας φόβος που σου ψιθυρισαν τα βλέμματα των άλλων. Ένας φόβος που φαίνεται μικρός, αλλά η σκέψη του σε παραλύει.. Γράψε. Μην το φιλτράρεις. Αν σε φέρει σε κάτι που σε πονάει, είσαι ακριβώς εκεί που πρέπει. Δεν χρειάζεται να πεις τη λέξη “φοβάμαι”. Άσε να το νιώσουμε εμείς.

Πάμε στην 7η πρόταση; Και τώρα θα σου ζητήσω κάτι απλό. Τόσο απλό που μπορεί να σε δυσκολέψει. Γράψε ένα μυστικό. Μπορεί να είναι το δικό σου μυστικό αλλά ποιος θα το καταλάβει αφού δεν το ξέρει κανείς; Μπορεί να είναι ένα μυστικό ενός φίλου σου. Κάτι που δεν ειπώθηκε ποτέ δυνατά. Ή κάτι που βρίσκεται τώρα μέσα στο κεφάλι σου. Κάτι που θα το καταλάβει καλύτερα αυτός που το έχει νιώσει. Μόνο κράτα τη φωνή σου σιγανή, για να μην τρομάξουν τα συναισθήματα που αρχίζουν να βγαίνουν σιγά σιγά.

Για την 8η πρόταση, θα σε αφήσω πιο ελεύθερο. Γράψε ό,τι θες, αρκεί να ξεκινάει με “Ακόμα κι αν…” κι αμέσως μετά, άφησε την καρδιά σου να συνεχίσει. Μην βιαστείς. Πάρε πρώτα μια ανάσα, κλείσε τα μάτια και δες τη συνέχεια.

Πάμε στην 9η πρόταση; Εδώ θα γράψεις μια λεπτομέρεια. Μια μικρή σκηνή. Ή ένα βλέμμα, μια κίνηση. Αλλά όχι οποιαδήποτε. Θέλω να είναι μια λεπτομέρεια τόσο απλή, που θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητη. Χαμηλόφωνα. Όπως οι λεπτομέρειες που αγαπούν να μην κάνουν φασαρία. Και μόλις είσαι έτοιμος… σου δίνω την 10η, την τελευταία.

Έτοιμος; Η τελευταία πρόταση. Ήρθε η στιγμή να γράψεις κάτι που θα μας κάνει να τα χάσουμε. Κάτι που κανείς δεν περιμένει.Μια έκπληξη. Ένα αναποδογύρισμα. Ένα «Αποκλείεται!» Μπορεί να είναι κάτι που μοιάζει παράλογο, αλλά εξηγεί τα πάντα. Κάτι που αν το έλεγες από την αρχή, τίποτα δε θα είχε γραφτεί έτσι. Κλείσε την ιστορία σου με ένα βήμα στο απροσδόκητο. Κάτι που θα κάνει τον αναγνώστη να σταθεί για λίγο… και να πει: «Περίμενε… τι;» Έχεις μόνο μία πρόταση. Και μπορεί να γίνει η πιο δυνατή.

Αν έφτασες ως εδώ, έχεις γράψει κάτι πολύ πιο δυνατό απ’ όσο νόμιζες. Μια ιστορία που μιλά για σένα. Ή για κάποιον που κρύβεται βαθιά μέσα σου. Κλείσε το μολύβι. Ή… συνέχισε. Ίσως είναι μόνο η αρχή.

Ιδέες αφού τελειώσεις με τη συγγραφή της ιστορίας

Αφού γράψουν όλοι  “την ιστορία που δεν σκέφτηκαν ποτέ να πουν” – είτε τα μέλη μιας οικογένειας είτε μιας τάξης – είναι κρίμα να μείνει στο χαρτί και να μη ζωντανέψει. Να μερικές συγκινητικές, δημιουργικές και βιωματικές ιδέες για το μετά:

1. “Ηχογράφηση της ιστορίας”

  • Κάθε μέλος της οικογένειας ή της ομάδας, διαβάζει δυνατά τη δική του ιστορία.
  • Χρησιμοποιήστε το κινητό για να κάνετε ηχογράφηση.
  • Προσθέστε μουσική στο background (απαλά, κινηματογραφικά κομμάτια).
  • Μπορεί να γίνει ένα συλλογικό αρχείο «Οι φωνές μας» και να αναρτηθεί σε ένα padlet. Στείλτε το link σε όσους το μοιράστηκαν  με…mail! Mια όμορφη ανάμνηση στο πέρασμα των χρόνων.

2. “Ο Τοίχος των ιστοριών”

  • Φτιάξτε έναν τοίχο ή μια γωνιά στην τάξη/σπίτι με τα χειρόγραφα κείμενα, με τίτλο: “Όσα δε λέγονται, γράφονται”
  • Οι μαθητές μπορούν να στολίσουν τις ιστορίες τους με χρώματα ή μικρά σκίτσα.
  • Αν θέλουν, μπορούν να τα αφήσουν ανώνυμα.

3. Μικρό βιβλίο

  • Κάθε μέλος της ομάδας φτιάχνει ένα μικρό βιβλιαράκι, με τίτλο, εξώφυλλο και 10 σελίδες (μία για κάθε πρόταση μαζί με την αντίστοιχη εικόνα).
  • Αν θέλετε, κάντε συλλογή και δέστε τα όλα μαζί σε ένα μεγάλο βιβλίο τάξης με τίτλο: “Ιστορίες που δεν είπαμε… αλλά γράψαμε”

4. Βραδιά ανάγνωσης

  • Οργανώστε μια ήσυχη βραδιά με κεριά/φωτάκια
  • Κάθε παιδί επιλέγει αν θα διαβάσει ή αν κάποιος άλλος θα διαβάσει τη δική του ιστορία.
  • Όλοι ακούν με σεβασμό.
  • Κλείνετε με κουβέντα ή ζωγραφική της πιο έντονης φράσης που τους άγγιξε.

5. Συναρμολόγισέ το

  • Μετά το γράψιμο, κάθε παιδί κόβει την ιστορία του σε 10 κομμάτια (μία πρόταση σε κάθε κομμάτι), σαν παζλ-καρδιά.
  • Τα μέλη της ομάδας συναρμολογούν ξανά την αρχική ιστορία, προσπαθώντας να βρουν σε ποιον ανήκει!

6. Χαρτογράφηση Συναισθημάτων

  • Κάθε παιδί, αφού γράψει την ιστορία του, επιλέγει για κάθε πρόταση ένα συναίσθημα.
  • Το καταγράφει σε έναν “χάρτη συναισθημάτων” (π.χ. κύκλοι με τα συναισθήματα).
  • Στο τέλος, μπορεί να δει σε ποια πρόταση ένιωσε πιο έντονα και γιατί.

7. Τα Δάχτυλα της Ιστορίας

  • Κάθε δάχτυλο εκπροσωπεί μία από τις 10 προτάσεις.
  • Καθώς το κάθε μέλος της ομάδας αφηγείται ή θυμάται την ιστορία, ακουμπά κάθε δάχτυλο και φέρνει στο σώμα του την ανάμνηση εκείνης της φράσης.
  • Είναι ιδανικό για να ενσωματώσει τη δύναμη των λέξεων.

8. NLP Anchor: Το φυλαχτό της ιστορίας

  • Ζήτα από το κάθε μέλος της ομάδας να βρει ένα φυσικό αντικείμενο (κουμπί, πετρούλα, κορδόνι).
  • Πάνω του “αγκυρώνει” το πιο δυνατό σημείο της ιστορίας (αυτό που το άγγιξε).
  • Το φυλάει ή το φορά για να θυμάται ότι η δύναμη είναι μέσα του.

9. Τα Μυστικά των Χειλιών (Δραματοποίηση)

  • Ο ένας από κάθε 2άδα υποδύεται έναν αφηγητή που λέει την ιστορία, αλλά χωρίς να ακούγεται η φωνή, μόνο με κίνηση χειλιών και εκφράσεις.
  • Ο άλλος προσπαθεί να «διαβάσει» τη σιωπηλή ιστορία.
  • Ιδανικό για καλλιέργεια ενσυναίσθησης και σωματικής αφήγησης.

10. Ο καθρέφτης της ομάδας

  • Κάθε παιδί ανταλλάσσει την ιστορία του με κάποιον άλλον.
  • Ο άλλος την ακούει και επιλέγει ένα τρίτο μέλος της ομάδας να την αφηγηθεί.
  • Το τρίτο μέλος αφηγείται στον συγγραφέα της ιστορίας όσα άκουσε. Ο συγγραφέας σημειώνει αν υπάρχει κάτι διαφορετικό. Δύσκολο, αλλά μαγικό.

Θες να διαβάσεις ένα παράδειγμα, μια ιστορία γραμμένη σύμφωνα με τις οδηγίες;

Ίσως ναι. Ίσως όμως όχι ακόμα. Γιατί η φαντασία σου έχει φωνή. Έχει ήχους, εικόνες και μνήμες που δεν μοιάζουν με κανενός. Κι αυτή η ιστορία, όσο όμορφη κι αν είναι, δεν είναι δική σου. Αν τη διαβάσεις τώρα, μπορεί να μπεις άθελά σου σε ένα μονοπάτι που δεν ξεκίνησε από εσένα, αλλά από κάποιον άλλο. Μπορεί να αρχίσεις να τον μιμείσαι. Να προσαρμόζεις τα δικά σου συναισθήματα στις λέξεις του. Και ξέρεις τι γίνεται τότε; Χάνεται το μαγικό.

Ο εγκέφαλος, όταν βλέπει κάτι ολοκληρωμένο, ανακουφίζεται. Λέει «α, ωραία, αυτό εννοούσε». Κι έτσι σταματάει να ψάχνει. Σταματάει να δημιουργεί. Κι εσύ; Απλά παρατηρείς, αντί να εκφράζεις τον δικό σου κόσμο.

Ο τρόπος που φανταζόμαστε, το πλαίσιο, ο ήχος της σκέψης και το χρώμα του συναισθήματος χτίζουν την πραγματικότητά μας. Αν αφήσεις κάποιον άλλον να σου τη βάψει πριν καν ξεκινήσεις… τότε γράφεις για να μοιάσεις, όχι για να θυμηθείς ποιος είσαι.

Γι’ αυτό σου λέω: Μην τη διαβάσεις ακόμα. Γράψε πρώτα τη δική σου. Άκου τη δική σου ανάσα, τις δικές σου λέξεις. Μπες στο σώμα σου, ρώτα τι θυμάται. Η ιστορία υπάρχει ήδη μέσα σου. Απλώς περίμενε να της ανοίξεις την πόρτα. Και μόλις τη γράψεις, τότε ναι, διάβασε και την άλλη. Και θα τη δεις αλλιώς. Όχι σαν οδηγό. Αλλά σαν συνοδοιπόρο.

Παράδειγμα ιστορίας:

1. Έξω από το παράθυρο, γαλάζιο με όλες του τις αποχρώσεις παντού, τόσο έντονο, που σχεδόν ακουγόταν.

2. Ξαφνικά, ένας απίστευτα δυνατός ήχος από το σπάσιμο του καθρέφτη στο υπνοδωμάτιο, σαν να έπεφτε το ίδιο το σπίτι.

3. Να σήμαινε, άραγε, δεκατέσσερα χρόνια ατυχίας ή δεκατέσσερα χρόνια σιωπών;

4. Ήταν σαν προειδοποίηση για κάτι που έρχεται, μια προσπάθεια του κόσμου να με ξυπνήσει, να με κάνει επιτέλους να δω.

5. Η γάτα, σαν να κατάλαβε πρώτη τον φόβο μου, ανέβηκε στο κρεβάτι, έβαλε το κεφάλι της πάνω στο χέρι μου και μου ψιθύρισε χωρίς φωνή …«σε βλέπω».

6. Δεν ήξερα αν ήταν όνειρο ή αν το ζούσα στ’ αλήθεια, αν ο ιδρώτας που κυλούσε στο πρόσωπό μου ήταν αληθινός ή αν τα τρεμάμενα χέρια μου ήταν κι αυτά κομμάτι του ονείρου.

7. Ήξερα μόνο πως όλα αυτά τα δημιουργούσε η δύναμη της σκέψης μου, αυτή που με κυνηγάει από παιδί, ψιθυρίζοντάς μου ότι δεν είμαι αρκετή, ότι πρέπει πάντα να δώσω για να αξίζω.

8. Ακόμα κι αν τα κατάφερνα στο σχολείο, ακόμα κι αν οι βαθμοί μου ήταν οι καλύτεροι, ένιωθα πάντα ένα τεράστιο κενό όταν στεκόμουν ανάμεσα σε άλλους ανθρώπους.

9. Με κοίταξα μέσα από ένα μικρό κομμάτι του σπασμένου καθρέφτη και είδα μια μπούκλα μου να χορεύει στο αεράκι και συνειδητοποίησα πως αυτό έβλεπα πάντα: μόνο ένα μικρό κομμάτι μου, ξεχνώντας τα χιλιάδες άλλα που κείτονταν ξεχασμένα στο πάτωμα.

10. Και τότε κατάλαβα πως δεν έσπασε εκείνος ο καθρέφτης – εγώ ήμουν που ράγιζα, κάθε φορά που αρνιόμουν να με δω ολόκληρη.

Αν έφτασες μέχρι εδώ… μπορεί ήδη να γράφεις χωρίς να το έχεις καταλάβει. Η φαντασία σου άνοιξε. Η ψυχή σου θυμήθηκε. Τώρα, άφησέ την να μιλήσει. Με τον δικό σου τρόπο. Χωρίς κανόνες. Μόνο με εσένα. Πάρε το χαρτί. Πάρε το μολύβι. Και ξεκίνα.