Πόσες φορές ένα παιδί δεν βρίσκει τις λέξεις να πει τι νιώθει… και εμείς περιμένουμε να μας το εξηγήσει; Κι όμως, το έχει ήδη πει. Όχι με λέξεις, με το σώμα του. Το σώμα δεν περιμένει να μάθει γραμματική. Δεν ψάχνει “σωστή διατύπωση”. Μιλάει κατευθείαν. Και αν μάθουμε να το ακούμε… θα καταλάβουμε τα παιδιά πριν καν μιλήσουν.
Όταν ένα παιδί μάθει να αναγνωρίζει το σώμα του:
✔ σταματά να φοβάται αυτό που νιώθει
✔ αποκτά λέξεις για κάτι που πριν ήταν “μπερδεμένο”
✔ αρχίζει να εμπιστεύεται τον εαυτό του
Αυτό βασίζεται στη σύνδεση σώματος και συναισθήματος. Έρευνες δείχνουν ότι τα συναισθήματα εκδηλώνονται πρώτα σωματικά, πριν ακόμη αποκτήσουν μορφή σε σκέψη ή λόγο. Όταν βοηθάμε τα παιδιά να παρατηρούν το σώμα τους, ουσιαστικά τα βοηθάμε να κατανοούν και να ρυθμίζουν τον εσωτερικό τους κόσμο.
Και αυτό που θα πω δεν είναι κάτι καινούριο. Είναι μια απλή, διαχρονική τεχνική που χρησιμοποιώ συχνά, όταν ένα παιδί νιώθει “κάπως” περίεργα… χωρίς να μπορεί να το εξηγήσει. Δεν το πιέζω να βρει τις σωστές λέξεις, δεν το διορθώνω, δεν το βιάζω να “ηρεμήσει”. Δεν ρωτάω:
👉 «Τι νιώθεις;»
Αλλά…
👉 «Πού το νιώθεις;»
Τα παιδιά δεν λένε πάντα… αλλά δείχνουν. Δεν θα σου πουν πάντα “ντρέπομαι”. Θα κατεβάσουν το βλέμμα. Δεν θα σου πουν “φοβάμαι”. Θα σφίξουν το στήθος τους. Δεν θα σου πουν “είμαι θυμωμένος”. Θα “βράζει” το κεφάλι τους. Και δεν θα σου πουν “λυπάμαι”… θα έχουν έναν κόμπο στον λαιμό. Αυτό αλλάζει τα πάντα στην τάξη και στο σπίτι. Κάθε συναίσθημα έχει το δικό του σημείο. Δεν είναι όλα “μέσα στο μυαλό”. Τα συναισθήματα έχουν χώρο. Έχουν θέση. Έχουν σώμα.
✨ Αν το νιώθεις στο στόμα σου → είναι αηδία
✨ Αν το νιώθεις στο στομάχι σου → είναι άγχος… ή διαίσθηση
👉 Αν το νιώθεις στη μέση σου → είναι σαν να νιώθεις ανασφάλεια / έλλειψη στήριξης
✨ Αν το νιώθεις στο στήθος σου → είναι φόβος
✨ Αν το νιώθεις στο κεφάλι σου → είναι θυμός
✨ Αν το νιώθεις στους μύες σου → είναι άγχος
✨ Αν το νιώθεις στο πρόσωπό σου → είναι ντροπή
✨ Αν το νιώθεις στον λαιμό σου → είναι θλίψη
✨ Αν το νιώθεις σαν μούδιασμα στον αυχένα ή στις αρθρώσεις σου → είναι όταν το σώμα “παγώνει” γιατί κάτι είναι πολύ για σένα
Το ίδιο σημείο βέβαια, μπορεί να λέει διαφορετικές ιστορίες. Ένα παιδί που πιάνει την κοιλιά του μπορεί να φοβάται. Μπορεί όμως και να “ξέρει” κάτι χωρίς να μπορεί να το εξηγήσει. Εκεί βρίσκεται η διαίσθηση. Δεν είναι όλα τα σφιξίματα φόβος. Δεν είναι όλα τα δάκρυα αδυναμία.
✨ Αν το νιώθεις στο στόμα σου (αηδία)
👉 πες “δε μου αρέσει”
👉 απομακρύνσου λίγο
✨ Αν το νιώθεις στο στομάχι σου (άγχος / διαίσθηση)
👉 βάλε το χέρι σου στην κοιλιά
👉 πάρε 3 αργές ανάσες
👉 ρώτα: “είναι φόβος ή κάτι που μου λέει πρόσεχε;”
✨ Αν το νιώσεις στη μέση σου (ανασφάλεια / έλλειψη στήριξης)
ίσιωσε λίγο την πλάτη
👉 βάλε το χέρι σου στη μέση
👉 ακούμπα σε κάτι (καρέκλα, τοίχο)
Δώσε στο σώμα σου αυτό που ζητά: στήριξη.
👉 ΠΕΣ μια απλή φράση όπως «Δεν είμαι μόνος. Μπορώ να ζητήσω βοήθεια.»
✨ Αν το νιώθεις στο στήθος σου (φόβος)
👉 αγκάλιασε τον εαυτό σου
👉 πάρε βαθιές ανάσες
👉 πες: “είμαι ασφαλής τώρα”
✨ Αν το νιώθεις στον λαιμό σου (θλίψη) →
👉 μίλα σε κάποιον
👉 ή άφησε τον εαυτό σου να κλάψει
✨ Αν το νιώθεις στο πρόσωπό σου (ντροπή)
👉 σήκωσε σιγά το βλέμμα
👉 πες: “είναι ΟΚ να κάνω λάθη”
✨ Αν το νιώθεις στο κεφάλι σου (θυμός)
👉 πάρε απόσταση
👉 μέτρα μέχρι το 10
👉 κούνησε το σώμα σου (βγάζει την ένταση)
✨ Αν το νιώθεις στους μύες σου (ένταση)
👉 σφίξε και χαλάρωσε το σώμα σου
👉 τέντωσε χέρια και πόδια
✨ Αν το νιώθεις στον αυχένα / αρθρώσεις (πίεση) →
👉 κάνε κύκλους με τους ώμους
👉 πάρε μια μικρή παύση
✨ Αν το νιώθεις σαν μούδιασμα (πάγωμα)
👉 κούνα απαλά τα δάχτυλά σου
👉 πάτα τα πόδια στο πάτωμα
👉 κοίτα γύρω σου και πες 3 πράγματα που βλέπεις
Τα παιδιά δεν έχουν ανάγκη να τους μάθουμε να “μην νιώθουν”. Έχουν ανάγκη να τους μάθουμε να καταλαβαίνουν αυτό που νιώθουν. Γιατί όταν ένα παιδί καταλάβει το συναίσθημά του δεν το φοβάται πια. Και όταν δεν το φοβάται, μπορεί να το διαχειριστεί.
Φυσικά και ισχύουν όλα αυτά και για μας τους μεγάλους. Ό,τι νιώθεις… δεν είναι τυχαίο. Είναι μήνυμα. Και όταν μάθεις να το ακούς… μαθαίνεις να ακούς τον εαυτό σου.
Η πιο δυνατή ερώτηση που μπορούμε να κάνουμε στο παιδί όταν δεν νιώθει καλά είναι:
👉 «Πού το νιώθεις;»
Γιατί εκείνη τη στιγμή δεν ψάχνουμε τη σωστή απάντηση. Ψάχνουμε έναν τρόπο να το πλησιάσουμε.
👉 «Δεν χρειάζεται να το πεις με λέξεις αν δεν μπορείς.» (αφαιρείται η πίεση)
👉 «Είμαι εδώ μαζί σου.» (αίσθηση ασφάλειας)
👉 «Θες να μου δείξεις πού το νιώθεις;» (γίνεται σωματικό, όχι θεωρητικό)
👉 «Αυτό που νιώθεις έχει λόγο που υπάρχει.» (νομιμοποιεί το συναίσθημα)
👉 «Πάμε να το βοηθήσουμε λίγο μαζί.» (μετατρέπει το πρόβλημα σε συνεργασία)
👉 «Δεν είσαι μόνος σε αυτό. Είμαι εδώ, μαζί σου. » (χτίζει σύνδεση)
👉 «Μπορούμε να πάρουμε μια μικρή ανάσα μαζί;» (ρύθμιση χωρίς “εντολή”)
👉 «Θα περάσει… και εγώ είμαι εδώ μέχρι τότε.» (σταθερότητα)
💛 ΤΟ ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ
Δεν χρειάζεται να πούμε τα “σωστά λόγια”, απλά να είμαστε παρόντες με τον σωστό τρόπο.
✍️ Αν σου άρεσε αυτό το άρθρο, μοιράσου το με έναν γονιό ή έναν δάσκαλο. Μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που βλέπει ένα παιδί… για πάντα.
🌐 www.reschool.gr
